T hərfi ilə başlayan sözlər

Əsas söz ehtiyatı (97)

Tabla isim

xanalı, fiqurlu oyun lövhəsi

Babası ilə tabla oynadı.

Taxta isim

ağacdan hazırlanan material

Taxtadan stul düzəltdi.

Taksi isim

sifarişlə aparan icarə avtomobili

Taksi çağırıb hava limanına getdi.

Tamaşa isim

teatrda göstərilən əsər

Yeni tamaşaya bilet aldıq.

Tapmaq fel

axtarılanı aşkar etmək

İtirdiyi açarı tapdı.

Tapşırıq isim

görülməli olan iş, ev işi

Ev tapşırığını vaxtında etdi.

Tar isim

Azərbaycan milli simli musiqi aləti

Tarzən məharətlə tar çaldı.

Tarix isim

keçmiş hadisələri öyrənən elm

Tarix dərsində qədim mədəniyyətləri öyrəndik.

Tarla isim

əkin üçün istifadə olunan torpaq sahəsi

Tarlada buğda sünbülləri yellənirdi.

Tava isim

qızartmaq üçün istifadə olunan qab

Tavada yumurta qızartdı.

Tay isim

atın körpəsi

Tay ana atın yanında qaçırdı.

Teatr isim

səhnə əsərlərinin göstərildiyi yer

Ailəliklə teatra tamaşaya getdik.

Telefon isim

uzaqdan danışmaq üçün cihaz

Telefonla dostuna zəng vurdu.

Teleqraf isim

qədim məlumat ötürmə üsulu

Keçmişdə teleqrafla xəbər göndərilirdi.

Teleskop isim

uzaq cisimləri yaxınlaşdıraraq göstərən alət

Teleskopla ulduzları müşahidə etdi.

Televizor isim

görüntü verən cihaz

Axşam televizorda xəbərlərə baxdı.

Temperatur isim

istilik və ya soyuqluq göstəricisi

Xəstənin temperaturunu ölçdü.

Termometr isim

temperaturu ölçən alət

Termometrlə bədən istiliyini ölçdü.

Tez zərf

az vaxt içində, erkən

Tez qalxıb hazırlaşdı.

Tezliklə zərf

yaxın zamanda

Tezliklə nəticə açıqlanacaq.

Tez-bazar zərf

çox tələsik, ötəri

Tez-bazar yeməyini yeyib getdi.

Tez-tez zərf

çox vaxt, sıx-sıx

Tez-tez kitabxanaya gedir.

Təbəssüm etmək fel

xəfif gülümsəmə

İncə bir təbəssümlə qarşıladı.

Təbii sifət

adi, süni olmayan

Təbii mənbələrdən su içdilər.

Təbrik edirəm nida

sevincli hadisə münasibətilə deyilən söz

Doğum günündə təbrik edirəm dedi.

Təcrübə isim

iş prosesində qazanılan bilik

İllərlə təcrübə qazandı.

Tədqiqat isim

elmi araşdırma

Yeni dərman üçün tədqiqat aparıldı.

Tədricən zərf

yavaş-yavaş, addım-addım

Hava tədricən istiləşdi.

Tədris ili isim

məktəbdə oxu dövrü

Yeni tədris ili sentyabrda başladı.

Təəccüblənmək fel

gözlənilməz şeyə heyrətlənmək

Nəticəni görüb təəccübləndi.

Təəccüblü sifət

heyrət doğuran

Bu, çox təəccüblü bir xəbər idi.

Təhlükəli sifət

zərər gətirə bilən

Bu yol çox təhlükəlidir.

Təhlükəsiz sifət

zərərsiz, arxayın

Uşaq üçün təhlükəsiz oyuncaq seçdi.

Təxminən zərf

dəqiq olmayaraq, orta hesabla

Təxminən yüz nəfər gəlmişdi.

Tək sifət

yalnız bir, cütü olmayan

Tək başına yola çıxdı.

Təkər isim

nəqliyyat vasitəsinin dairəvi hərəkət hissəsi

Maşının təkəri partladı.

Təklif etmək fel

bir şey təklif kimi söyləmək

Ona yeni iş təklif etdi.

Təklif (bazar) isim

satmaq üçün mala hazır olma

Bazarda meyvə təklifi bol idi.

Təqlid isim

başqasına bənzətmə, kopyalama

Uşaq atasını təqlid edirdi.

Tələ isim

heyvan tutmaq üçün qurulan alət

Ovçu tələ qurdu.

Tələb isim

bir şeyi istəmə, ehtiyac

Bazarda bu malın tələbi çoxdur.

Tələbə isim

ali məktəbdə oxuyan gənc

Tələbə universitetdə mühazirəyə getdi.

Tələsmək fel

sürətlə hərəkət etməyə çalışmaq

İşə gecikməmək üçün tələsdi.

Təlim isim

bacarıq öyrətmək üçün proses

İş üçün xüsusi təlim keçdi.

Təmir etmək fel

xarab olanı yenidən işlək hala salmaq

Usta velosipedi təmir etdi.

Təmiz sifət

çirki olmayan

Otağı təmiz saxlayır.

Təmizləmək fel

çirki aradan qaldırmaq

Otağı səliqə ilə təmizlədi.

Tənbəl sifət

işləməyi sevməyən

Tənbəl uşaq dərsini etmədi.

Təndir isim

çörək bişirmək üçün torpaq soba

Təndirdə isti çörək bişirdilər.

Tənək isim

üzüm bitkisinin gövdəsi

Tənəkdən üzüm salxımı asılmışdı.

Təpə isim

kiçik hündürlüyə malik yer səthi

Təpənin başından kənd görünürdü.

Tərcümə etmək fel

bir dildən başqa dilə çevirmək

Mətni Azərbaycan dilinə tərcümə etdi.

Tərəvəz isim

kök, yarpaq və gövdəsi yeyilən bitki

Bazardan təzə tərəvəz aldı.

Tərəzi isim

çəkini ölçmək üçün alət

Meyvəni tərəzidə çəkdi.

Tərlan isim

ovçuluq üçün öyrədilən yırtıcı quş

Tərlan qolun üstündə otururdu.

Təsdiq almaq fel

rəsmi razılıq əldə etmək

Layihəsi üçün təsdiq aldı.

Təslim olmaq fel

müqavimət göstərməyi dayandırmaq

Çətinlik qarşısında təslim olmadı.

Təsvir etmək fel

sözlə şəkil yaratmaq

Mənzərəni gözəl təsvir etdi.

Təşəkkür etmək fel

minnətdarlıq bildirmək

Köməyinə görə ona təşəkkür etdi.

Təşkilat isim

ortaq məqsədlə fəaliyyət göstərən qurum

Beynəlxalq təşkilat yardım göndərdi.

Təşkil etmək fel

tədbiri hazırlayıb keçirmək

Məktəb konsert təşkil etdi.

Tətbiq isim

telefon və ya kompüter proqramı

Yeni tətbiqi telefonuna yüklədi.

Təvazökar sifət

özünü öymürən, sadə

Təvazökar insan uğurunu gizlədirdi.

Təyyarə isim

havada uçan nəqliyyat vasitəsi

Təyyarə səmaya qalxdı.

Təzə sifət

yeni hazırlanmış, köhnəlməmiş

Bazardan təzə çörək aldı.

Tısbağa isim

bərk qınlı, yavaş heyvan

Tısbağa yavaş-yavaş irəlilədi.

Tibb isim

xəstəliklərin müalicəsi elmi

Tibb elmi sürətlə inkişaf edir.

Tibb bacısı isim

həkimə kömək edən tibb işçisi

Tibb bacısı xəstəyə dərman verdi.

Ticarət isim

mal alqı-satqısı

İki ölkə arasında ticarət genişləndi.

Tikinti aparmaq fel

bina inşa etmək

Şəhərdə yeni tikinti aparılır.

Tikmək fel

bina və ya paltar hazırlamaq

Fəhlələr yeni bina tikirdi.

Timsah isim

isti bölgələrdə yaşayan iri sürünən

Timsah çayın kənarında gizləndi.

Toxum isim

bitkinin çoxalma dəni

Bağban toxumu torpağa səpdi.

Toxunma isim

əllə hiss etmə

Parçanın yumşaqlığını toxunma ilə hiss etdi.

Ton isim

min kiloqrama bərabər ağırlıq ölçüsü

Yük maşınına iki ton taxıl yüklədi.

Top isim

dəyirmi formalı oyun əşyası

Uşaqlar həyətdə top oynadı.

Topaç isim

uşaqların fırlatdığı oyuncaq

Uşaq topacı fırlatdı.

Toplamaq fel

müxtəlif yerdən bir yerə yığmaq

Meşədə göbələk topladı.

Tor isim

top oyunlarında istifadə olunan hörmə maneə

Top tora dəydi.

Torpaq isim

bitkilərin bitdiyi yer səthi

Kəndli torpağı şumladı.

Tort isim

bayram və toylarda bişirilən şirin xörək

Doğum günü üçün tort aldıq.

Tovuz quşu isim

rəngli, gözəl quyruqlu quş

Tovuz quşu quyruğunu açıb nümayiş etdirdi.

Toy isim

evlənmə mərasimi

Toyda hamı şənləndi.

Toyuq isim

yumurta verən quş

Toyuq həyətdə dən dənləyirdi.

Toyuqxana isim

toyuqların saxlandığı yer

Toyuqxanada onlarla toyuq var idi.

Tozsoran isim

döşəməni təmizləyən elektrik cihazı

Otağı tozsoranla təmizlədi.

Tövlə isim

iri ev heyvanlarının saxlandığı bina

At tövlədə otlayırdı.

Tualet suyu isim

yüngül ətir növü

Səhər tualet suyu vurdu.

Turac isim

meşədə yaşayan kiçik quş növü

Turac kolun arasında gizləndi.

Turist isim

başqa yerə səyahət edən şəxs

Turistlər qədim qalanı ziyarət etdi.

Turnir isim

çoxlu iştirakçının qatıldığı yarış

Şahmat turnirində birinci oldu.

Turp isim

kəskin dadlı, kök tərəvəz

Salata bir neçə turp doğradı.

Turş sifət

dadı sirkə kimi olan

Limon çox turşdur.

Tüfəng isim

atəş açan silah

Ovçu tüfənglə ova çıxdı.

Tülkü isim

hiyləgər sayılan meşə heyvanı

Tülkü toyuq axtararaq həyətə girdi.

Tünd sifət

rəngi qatı, açıq olmayan

Tünd yaşıl paltar geyindi.

Tüstü isim

yanmadan çıxan boz-ağ qaz

Bacadan tüstü çıxırdı.

Ədəbi sözlər (71)

Tabor isim

Hərbi hissə, batalyon

Tabor irəlilədi.

Sadə dildə: Hərbi hissə/batalyon irəlilədi.

Taborlu isim

Hərbi hissəli, batalyonlu

Taborlu irəlilədi.

Sadə dildə: Hərbi hissəli/batalyonlu irəlilədi.

Tale isim

Qismət, fate

Tale onu buraya gətirdi.

Sadə dildə: Qismət/fate onu buraya gətirdi.

Talesiz sifət

Bəxtsiz, uğursuz

Talesiz günlərini heç unutmadı.

Sadə dildə: Bəxtsiz günlərini heç unutmadı.

Talvar isim

Kölgəlik, çardaq

Talvarda dincəldi.

Sadə dildə: Kölgəlikdə/çardaqda dincəldi.

Talvarlı isim

Kölgəlikli, çardaqlı

Talvarlı həyət idi.

Sadə dildə: Kölgəlikli/çardaqlı həyət idi.

Tamamilə zərf

Bütünlüklə, hər tərəfdən

Tamamilə haqlı idi.

Sadə dildə: Bütünlüklə haqlı idi.

Təbəssüm isim

Yüngül gülüş, təbəssüm

Üzündə xəfif təbəssüm vardı.

Sadə dildə: Üzündə yüngül/xəfif bir gülüş vardı.

Təbiət (xasiyyət) isim

İnsanın xasiyyəti, təbii halı

Sakit təbiətli insan idi.

Sadə dildə: Sakit xasiyyətli insan idi.

Təbil isim

Baraban, nağara

Təbil çalındı.

Sadə dildə: Baraban/nağara çalındı.

Təbilli isim

Barabanlı, nağaralı

Təbilli toy oldu.

Sadə dildə: Barabanlı/nağaralı toy keçirildi.

Təcəssüm isim

Bir şeyin maddi, cismani ifadəsi

O şair, gözəlliyin təcəssümü idi.

Sadə dildə: O şair, gözəlliyin cismani ifadəsi idi.

Tədbir isim

Görülən iş, ölçü; keçirilən mərasim

Məktəbdə maraqlı tədbir keçirildi.

Təəssüf isim

Peşmançılıq, heyfsilənmə

Təəssüf ki, görüşə gecikdi.

Sadə dildə: Heyf ki, görüşə gecikdi.

Təəssüf ki nida

kədər bildirən giriş sözü

Təəssüf ki, gecikdi.

Təhqir isim

Şəxsiyyətə xələl gətirən söz

Ona qarşı təhqir işlətdi.

Sadə dildə: Ona qarşı ağır söz işlətdi.

Təhlükə isim

Xətar, risk, təhlükə

Təhlükə yaxınlaşır.

Sadə dildə: Xətar/risk yaxınlaşır.

Təhsil isim

Bilik və bacarıqların öyrədilməsi prosesi

Təhsil al.

Təhtəlşüur isim

Alt şüur, şüuraltı

Qorxu təhtəlşüurdan gəlirdi.

Sadə dildə: Qorxu şüuraltından gəlirdi.

Təhvil isim

Bir şeyi başqasına vermə, çatdırma

Sənədləri vaxtında təhvil verdi.

Təkəbbürlü sifət

Özünü başqalarından üstün sayan

Təkəbbürlü davranışı hamını narahat etdi.

Sadə dildə: Özünü üstün sayan davranışı hamını narahat etdi.

Təklif isim

İrəli sürülən fikir, öneri

Onun təklifi hamı tərəfindən bəyənildi.

Təkrar sifət

Yenidən baş verən, bir daha edilən

Təkrar et.

Təkyə isim

Yastıq, dayaqsız yer

Təkyəyə baş qoydu.

Sadə dildə: Yastığa/dayaqsız yerə baş qoydu.

Təkyəli isim

Yastıqlı, dayaqlı

Təkyəli oturdu.

Sadə dildə: Yastıqlı/dayaqlı oturdu.

Təkzib etmək fel

Yanlış olduğunu sübut etmək

İddianı təkzib etdi.

Sadə dildə: İddianın yanlış olduğunu sübut etdi.

Təlaş isim

Həyəcanlı narahatlıq, tələsiklik

Xəbəri eşidəndə təlaşa düşdü.

Sadə dildə: Xəbəri eşidəndə həyəcanlı narahatlığa düşdü.

Təlx isim

Acı, dadı pis, kədərli

Təlx bir təbəssümlə baxdı.

Sadə dildə: Acı/kədərli bir təbəssümlə baxdı.

Təlx-kam isim

Acı dadlı, kədərli ağız

Təlx-kam danışdı.

Sadə dildə: Acı dadlı/kədərli ağızla danışdı.

Təlx-zaban isim

Acı dilli, kədərli danışan

Təlx-zaban cavab verdi.

Sadə dildə: Acı dilli/kədərli danışan cavab verdi.

Təlx-zabanı isim

Acı dili, kədərli danışması

Təlx-zabanı ilə tanınırdı.

Sadə dildə: Acı dili/kədərli danışması ilə tanınırdı.

Təltif isim

Rəsmi mükafatlandırma

Orden ilə təltif olundu.

Sadə dildə: Orden ilə mükafatlandırıldı.

Təmkin isim

Sakitlik, hövsələ, ağırbaşlılıq

Çətin anda belə təmkinini itirmədi.

Sadə dildə: Çətin anda belə sakitliyini itirmədi.

Təmtəraq isim

Cila, təntənə

Təmtəraqla keçdi.

Sadə dildə: Təntənə ilə keçdi.

Tənbeh isim

Cəza, danlama

Səhvinə görə tənbeh aldı.

Sadə dildə: Səhvinə görə cəza aldı.

Tənəzzül isim

Geriləmə, düşkünlük

Əxlaqi tənəzzül geniş yayıldı.

Sadə dildə: Əxlaqi geriləmə geniş yayıldı.

Təng isim

Dar

Təng məkanda idi.

Sadə dildə: Dar yerdə idi.

Tənha sifət

Yalnız, kimsəsiz

Tənha bir küncdə oturub düşünürdü.

Sadə dildə: Yalnız bir küncdə oturub düşünürdü.

Tərbiyə isim

Yetişdirmə, əxlaqi inkişaf

Yaxşı tərbiyə uşağın gələcəyini formalaşdırır.

Sadə dildə: Yaxşı yetişdirmə uşağın gələcəyini formalaşdırır.

Tərbiyəli sifət

Ədəb-ərkanlı, yaxşı yetişmiş

Tərbiyəli uşaq hər kəsə hörmət edir.

Sadə dildə: Ədəbli uşaq hər kəsə hörmət edir.

Tərəddüd isim

Qərarsızlıq, ikitərəflilik

Bir anlıq tərəddüd keçirdi.

Sadə dildə: Bir anlıq qərarsızlıq keçirdi.

Tərəqqi isim

İrəliləmə, inkişaf

Elmin tərəqqisi sürətlənib.

Sadə dildə: Elmin inkişafı sürətlənib.

Tərənnüm isim

Tərifləyərək oxuma, mədh etmə

Şair vətəni tərənnüm etdi.

Sadə dildə: Şair vətəni tərifləyərək tanıtdı.

Tərif isim

Bir şeyin yaxşı cəhətlərini söyləmə

Müəllim şagirdi tərifləyib öydü.

Sadə dildə: Müəllim şagirdi öydü.

Təriqət isim

Yol

Təriqət tutdu.

Sadə dildə: Yol tutdu.

Tərki-dünya sifət

Dünyadan əlini üzmüş, təcrid olunmuş

Tərki-dünya insan tənhalıqda yaşadı.

Sadə dildə: Dünyadan üz döndərmiş insan tənhalıqda yaşadı.

Tərs sifət

Deyiləni tərsinə edən, inadkar

Tərs uşaq heç nəyə razı olmurdu.

Sadə dildə: İnadkar uşaq heç nəyə razı olmurdu.

Təsadüf isim

Gözlənilməz hadisə

Onunla görüşü sadəcə təsadüf idi.

Sadə dildə: Onunla görüşü sadəcə gözlənilməz hadisə idi.

Təsadüfən zərf

Gözlənilmədən, bilmədən

Təsadüfən onunla qarşılaşdı.

Sadə dildə: Bilmədən onunla qarşılaşdı.

Təsdiqləmək fel

Doğru olduğunu bildirmək

Xəbəri təsdiqlədi.

Sadə dildə: Xəbərin doğru olduğunu bildirdi.

Təsəlli isim

Ovunma, təskinlik

Ona bir neçə xoş sözlə təsəlli verdi.

Sadə dildə: Ona bir neçə xoş sözlə təskinlik verdi.

Təsəllisiz sifət

Ovunmaz, ovunmaq bilməyən

Təsəllisiz qalan qadın ağladı.

Sadə dildə: Ovunmaz qalan qadın ağladı.

Təskinlik isim

Rahatlaşdırıcı təsir, ovunma

Sözləri ona təskinlik verdi.

Sadə dildə: Sözləri onu rahatlaşdırdı.

Təşəbbüs isim

Bir işə başlamaq üçün göstərilən cəhd

Təşəbbüs göstər.

Təşviş isim

Narahatlıq, həyəcan

Xəbəri gözləyərkən təşvişə düşdü.

Sadə dildə: Xəbəri gözləyərkən narahat oldu.

Təvazö isim

Sadəlik, özünü öyməmə

Uğuruna baxmayaraq təvazökarlığını qorudu.

Sadə dildə: Uğuruna baxmayaraq sadəliyini qorudu.

Təvəkkül isim

Nəticəni Allaha həvalə edib inamla gözləmə

Təvəkkül edib yola düşdü.

Təzad isim

Ziddiyyət

Təzad yarandı.

Sadə dildə: Ziddiyyət yarandı.

Təzahür isim

Üzə çıxma, zahir olma, özünü göstərmə

Həqiqətin təzahürü gecikdi.

Sadə dildə: Həqiqətin üzə çıxması gecikdi.

Tifil isim

Uşaq

Tifil böyüdü.

Sadə dildə: Uşaq böyüdü.

Toplu isim

Artilleriyalı, yumaqlı

Toplu hücum etdilər.

Sadə dildə: Artilleriyalı/yumaqlı hücum etdilər.

Toran isim

Axşam düşərkən yarıqaranlıq

Toran düşəndə evə qayıtdı.

Sadə dildə: Axşam düşəndə evə qayıtdı.

Torpağa bağlılıq isim

Vətənə, torpağa dərin sevgi

Torpağa bağlılığı onu heç tərk etmədi.

Sadə dildə: Vətənə dərin sevgisi onu heç tərk etmədi.

Torpaqlı isim

Yerli, vətənli

Torpaqlı insan idi.

Sadə dildə: Yerli/vətənli insan idi.

Töhmət isim

Sərt tənbeh, qınaq

Sərt töhmət aldı.

Sadə dildə: Sərt tənbeh aldı.

Töhmətləndirmək fel

Sərt şəkildə qınamaq

Onu ictimai şəkildə töhmətləndirdilər.

Sadə dildə: Onu ictimai şəkildə qınadılar.

Tövsiyə isim

Məsləhət, təklif

Həkimin tövsiyəsinə əməl etdi.

Sadə dildə: Həkimin məsləhətinə əməl etdi.

Tufan isim

Böhran, fırtına, sarsıntı

Həyatında tufan qopdu.

Sadə dildə: Həyatında böhran/fırtına başladı.

Tufang isim

Tüfəng, odlu silah

Tufangı doldurdu.

Sadə dildə: Tüfəngi/odlu silahı doldurdu.

Tufanglı isim

Tüfəngli, odlu silahlı

Tufanglı əsgər gəlirdi.

Sadə dildə: Tüfəngli/odlu silahlı əsgər gəlirdi.

Türk isim

Türk xalqına mənsub şəxs; türk dili

Türk dilləri geniş bir ailə təşkil edir.

Dialekt sözləri (2)

Toğlu isim

On aylıq-birillik qoyun balası

Çoban toğlunu sürüdən ayırdı.

Sadə dildə: Çoban어린 qoyunu sürüdən ayırdı.

Tuğ isim

Bayraq (şərq qrupu dialekti)

Tuğ yelin altında dalğalanırdı.

Sadə dildə: Bayraq yelin altında dalğalanırdı.

Digər hərflər