X hərfi ilə başlayan sözlər

Əsas söz ehtiyatı (38)

Xahiş etmək fel

nəzakətlə istəmək

Ondan kömək xahiş etdi.

Xal isim

yarışda toplanan bal

Komandamız çox xal topladı.

Xala isim

ananın bacısı

Xalam bizimlə birgə yaşayır.

Xalat isim

evdə geyilən rahat geyim

Səhər xalatını geyib mətbəxə keçdi.

Xalça isim

döşəməyə sərilən toxuma məhsulu

Otağın döşəməsinə xalça sərdilər.

Xalı isim

əl toxuması, incə xalça növü

Otağın döşəməsinə qədim xalı sərdilər.

Xallı sifət

üzərində xallar olan

Zürafənin dərisi xallıdır.

Xankəndi isim

Qarabağ bölgəsindəki şəhər

Xankəndi dağlıq ərazidə yerləşir.

Xarici dil isim

başqa ölkənin dili

Məktəbdə xarici dil kimi ingilis dili öyrənirik.

Xatırlamaq fel

keçmiş məlumatı yada salmaq

Uşaqlıq xatirələrini xatırladı.

Xeyriyyəçilik isim

kasıblara kömək məqsədilə edilən fəaliyyət

Xeyriyyəçilik tədbiri keçirildi.

Xəbərdar etmək fel

əvvəlcədən bildirmək

Onu təhlükə barədə xəbərdar etdi.

Xəmir isim

un və sudan hazırlanan bişirmə materialı

Çörək üçün xəmir yoğurdu.

Xəngəl isim

xəmirdən hazırlanan milli yemək

Bayramda xəngəl bişirdilər.

Xərc isim

pul sərf etmə

Ay ərzində xərcini hesabladı.

Xərçəng isim

dənizdə yaşayan qısqaclı canlı

Sahildə kiçik xərçənglər gəzişirdi.

Xəritə isim

ərazinin şəkil şəklində təsviri

Müəllim dünya xəritəsini göstərdi.

Xəsis sifət

əlində olanı əsirgəyən

Xəsis adam heç kimə pul vermir.

Xəstə sifət

sağlam olmayan, naxoş

Xəstə uşağı həkimə apardılar.

Xəstəxana isim

xəstələrin müalicə olunduğu müəssisə

Xəstəni xəstəxanaya apardılar.

Xəstələnmək fel

xəstə olmaq

Soyuqdan xəstələndi.

Xəstəlik isim

orqanizmin normal fəaliyyətinin pozulması

Qrip xəstəliyi bu qış geniş yayıldı.

Xətkeş isim

uzunluq ölçmək üçün alət

Xətkeşlə xətt çəkdi.

Xətt isim

iki nöqtəni birləşdirən düz cizgi

Cədvələ düz xətt çəkdi.

Xəyanətkar sifət

etibarı boşa çıxaran

Xəyanətkar dostundan uzaqlaşdı.

Xəzəl isim

payızda tökülən quru yarpaq

Yerdə xəzəl xışıldayırdı.

Xəzər dənizi isim

dünyanın ən böyük gölü, Azərbaycanın şərq sərhədi

Xəzər dənizinin sahilində gəzintiyə çıxdıq.

Xırda sifət

çox kiçik ölçülü

Xırda pulunu saydı.

Xiyar isim

uzunsov, yaşıl, sulu tərəvəz

Xiyarı nazik dilimlərə kəsdi.

Xizək isim

qarda sürüşmək üçün alət

Uşaqlar dağdan xizəklə sürüşdü.

Xokkey isim

buz üzərində oynanan komanda oyunu

Qış tətilində xokkey oyununa baxdıq.

Xonça isim

bayram süfrəsi üçün bəzədilmiş məhsul nümayişi

Novruz üçün gözəl xonça düzəltdilər.

Xoruz isim

toyuqların erkəyi, banlayan quş

Xoruz hər səhər tezdən banladı.

Xoşbəxt sifət

bəxtiyar, sevincli

Ailəsi ilə çox xoşbəxt idi.

Xoşxasiyyət sifət

yaxşı xasiyyətli

Xoşxasiyyət qonşumuz hamı ilə mehribandır.

Xoş gəldin nida

qonağı qarşılayarkən deyilən söz

Qapını açıb xoş gəldin dedi.

Xurma isim

şirin, qəhvəyi rəngli payız meyvəsi

Xurma payızda tam yetişir.

Xüsusi sifət

fərqli, seçilən

Bu, onun üçün xüsusi bir gün idi.

Ədəbi sözlər (51)

Xaç isim

Xaç, işarə

Xaç çəkdi.

Sadə dildə: Xaç işarəsi etdi.

Xaçverdi isim

Təcili məktub, fərman

Xaçverdi ilə xəbər göndərdi.

Sadə dildə: Təcili məktub/fərmanla xəbər göndərdi.

Xaçverdili isim

Təcili məktublu

Xaçverdili çapar gəldi.

Sadə dildə: Təcili məktublu qasid gəldi.

Xaliq isim

Yaradan

Xaliq hər şeyi yaradıb.

Sadə dildə: Yaradan hər şeyi yaradıb.

Xalq isim

Bir ölkənin insanları

Xalq öz azadlığı üçün mübarizə apardı.

Sadə dildə: Ölkənin insanları öz azadlığı üçün mübarizə apardı.

Xanə isim

Ev, otaq

Xanəyə daxil oldu.

Sadə dildə: Evə daxil oldu.

Xanəgah isim

Tekke, dərvişlər evi

Xanəgaha sığındı.

Sadə dildə: Tekkeyə/dərvişlər evinə sığındı.

Xanəgahlı isim

Tekkesi olan

Xanəgahlı kənd idi.

Sadə dildə: Tekkesi/dərviş evi olan kənd idi.

Xar isim

Tikan, xar

Yolunda xar var.

Sadə dildə: Yolunda tikan var.

Xarakter isim

İnsanın daxili keyfiyyətləri toplusu

Onun xarakteri çox möhkəm idi.

Sadə dildə: Onun daxili keyfiyyətləri çox möhkəm idi.

Xasiyyət isim

Xarakter, təbiət

Yumşaq xasiyyəti hamının xoşuna gəlirdi.

Sadə dildə: Yumşaq xarakteri hamının xoşuna gəlirdi.

Xatirə isim

Yadda qalan keçmiş hadisə

Uşaqlıq xatirələrini danışdı.

Sadə dildə: Uşaqlıq anılarını danışdı.

Xeyir isim

Fayda, yaxşılıq

Bu iş ona xeyir gətirdi.

Sadə dildə: Bu iş ona fayda gətirdi.

Xeyirxah sifət

Yaxşılıq istəyən, mehriban

Xeyirxah qonşusu ona kömək etdi.

Sadə dildə: Yaxşılıq istəyən qonşusu ona kömək etdi.

Xəbərdarlıq isim

Diqqəti çəkmək üçün bildiriş

Ona vaxtında xəbərdarlıq etdilər.

Sadə dildə: Ona vaxtında bildiriş verdilər.

Xəbərsiz zərf

Məlumatı olmadan

Xəbərsiz gəlib hamını təəccübləndirdi.

Sadə dildə: Məlumatı olmadan gəlib hamını təəccübləndirdi.

Xəcalət isim

Utanma, xəcillik

Səhvinə görə xəcalət çəkdi.

Sadə dildə: Səhvinə görə utandı.

Xəfif sifət

Yüngül, zəif

Xəfif bir külək əsirdi.

Sadə dildə: Yüngül bir külək əsirdi.

Xəlvət isim

Sakit, tənha

Xəlvət yerdə oturdu.

Sadə dildə: Tənha yerdə oturdu.

Xəncər isim

Qısa qılınc, bıçaq

Xəncəri qınından çıxardı.

Sadə dildə: Qısa qılıncı/bıçağı qınından çıxardı.

Xəncərli isim

Silahlı, bıçaqlı

Xəncərli gəzirdi.

Sadə dildə: Silahlı/bıçaqlı halda gəzirdi.

Xəritəli isim

Coğrafi planlı, xəritəli

Xəritəli yol tapdı.

Sadə dildə: Coğrafi planlı/xəritəli yol tapdı.

Xəstə-dil isim

Xəstə ürəkli, aşiq

Xəstə-dil yarını gözləyirdi.

Sadə dildə: Xəstə ürəkli/aşiq yarını gözləyirdi.

Xəyal isim

Zehində canlanan surət, arzu

Xəyalında gələcək günləri qururdu.

Sadə dildə: Zehnində gələcək günləri qururdu.

Xəzan isim

Payız, solmuş yarpaq

Xəzan vaxtı gəlmişdi.

Sadə dildə: Payız/solma vaxtı çatmışdı.

Xəzinə isim

Xəzinə, sərvət

Xəzinə tapdı.

Sadə dildə: Xəzinə/sərvət tapdı.

Xəzinədar isim

Xəzinəçi, maliyyəçi

Xəzinədar hesabat verdi.

Sadə dildə: Xəzinəçi/maliyyəçi hesabat verdi.

Xıncı isim

İçdə qalmış inciklik, kin

Onun qəlbindəki xıncı illər keçsə də sönmədi.

Sadə dildə: Onun qəlbindəki kin illər keçsə də sönmədi.

Xızır isim

Xızır peyğəmbər

Xızır kimi kömək etdi.

Sadə dildə: Qəflətən kömək etdi.

Xidmət isim

Başqasına fayda vermək üçün görülən iş

Xalqa sədaqətlə xidmət etdi.

Sadə dildə: Xalqa sədaqətlə iş gördü.

Xiffət isim

Həsrət qarışıq kədər

Uşaqlarından ayrı düşən ana xiffət çəkdi.

Sadə dildə: Uşaqlarından ayrı düşən ana həsrət çəkdi.

Xilas isim

Qurtuluş, təhlükədən çıxma

Boğulmaqdan xilas oldu.

Sadə dildə: Boğulmaqdan qurtuldu.

Xilaskar isim

Xilas edən, qurtarıcı

Onu xilaskar kimi qarşıladılar.

Sadə dildə: Onu qurtarıcı kimi qarşıladılar.

Xof isim

Qorxu, dəhşət

Qaranlıqdan xof duydu.

Sadə dildə: Qaranlıqdan qorxu duydu.

Xor baxmaq fel

Aşağılamaq, dəyər verməmək

Kasıba xor baxma.

Sadə dildə: Kasıba aşağı baxma.

Xoş isim

Yaxşı, gözəl, xoşagələn

Xoş xəbər gətirdi.

Sadə dildə: Yaxşı/gözəl xəbər gətirdi.

Xoşxəbər isim

Sevindirici xəbər

Ona xoşxəbər çatdırdılar.

Sadə dildə: Ona sevindirici xəbər çatdırdılar.

Xoşməramlı sifət

Yaxşı niyyətli

Xoşməramlı təklifini qəbul etdi.

Sadə dildə: Yaxşı niyyətli təklifini qəbul etdi.

Xoşnud sifət

Razı, məmnun

Nəticədən xoşnud qaldı.

Sadə dildə: Nəticədən razı qaldı.

Xoşrəftar sifət

Yaxşı davranışlı, nəzakətli

Xoşrəftar qonşusu hamı ilə mehriban idi.

Sadə dildə: Nəzakətli qonşusu hamı ilə mehriban idi.

Xoş-göftar isim

Şirin danışan, xoş sözlü

Xoş-göftar insan idi.

Sadə dildə: Şirin danışan/xoş sözlü insan idi.

Xoş-göftarı isim

Şirin danışan, xoş sözlü

Xoş-göftarı ilə tanınırdı.

Sadə dildə: Şirin danışması/xoş sözləri ilə tanınırdı.

Xoş-xəyal isim

Xoş xəyal, gözəl düşünce

Xoş-xəyal ilə yaşayırdı.

Sadə dildə: Xoş xəyalla/gözəl düşünce ilə yaşayırdı.

Xoş-xəyalı isim

Xoş xəyalı, gözəl düşünce

Xoş-xəyalı ilə yaşayırdı.

Sadə dildə: Xoş xəyalı/gözəl düşünce ilə yaşayırdı.

Xudavənd isim

Allah, Rəbb

Xudavəndə şükür.

Sadə dildə: Allaha şükür.

Xudbin sifət

Yalnız özünü düşünən

Xudbin insan başqasına kömək etməz.

Sadə dildə: Yalnız özünü düşünən insan başqasına kömək etməz.

Xudpəsənd sifət

Yalnız özünü bəyənən

Xudpəsənd insanla ünsiyyət çətindir.

Sadə dildə: Yalnız özünü bəyənən insanla ünsiyyət çətindir.

Xurşid isim

Günəş, parlaq üz

Xurşid kimi parlayırdı.

Sadə dildə: Günəş kimi işıq saçırdı.

Xülasə isim

Qısaca, yığcam şəkildə

Xülasə, hər şey yaxşı bitdi.

Sadə dildə: Qısacası, hər şey yaxşı bitdi.

Xürrəm isim

Şən, sevincli

Xürrəm üzü ilə baxdı.

Sadə dildə: Şən üzü ilə baxdı.

Xüsusiyyət isim

Fərqləndirici cəhət

Onun ən böyük xüsusiyyəti dürüstlüyü idi.

Sadə dildə: Onun ən böyük fərqləndirici cəhəti dürüstlüyü idi.

Tarixizmlər (3)

Xamıt isim

Qoşqu heyvanının boynuna keçirilən yumşaq boyunduruq

At arabanı çəkmək üçün xamıt taxdılar.

Sadə dildə: At arabanı çəkmək üçün boyunduruq taxdılar.

Xış isim

Torpağı şumlamaq üçün qədim taxta alət

Kəndçi xışla tarlasını şumladı.

Sadə dildə: Kəndçi köhnə alətlə tarlasını şumladı.

Xurcun isim

Köhnə hərbi və ya məişət çantası

Atanın köhnə xurcunu anbarın küncündə durdu.

Sadə dildə: Atanın köhnə çantası anbarın küncündə durdu.

Digər hərflər